ਰਮਾਇਣ ਬਨਾਮ ਇਕ ਕਾਮਰੇਡ ਦਾ ਭਗਵਾਂਕਰਨ

 ਰਮਾਇਣ
ਦੋ ਸਿਰਾ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਾਵਣ
ਹਿੰਦ ਮੇਰੀ ਸਲਤਨਤ
ਮੇਰੀ ਜਾਗੀਰ
ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲੰਕਾ
ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਫਿਕਰਮੰਦ, ਬੇਚੈਨ ਹੈ
ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਾਵਣ

ਜਾਗ ਪਈ 
ਮਿÎੱਟੀ ਦੀ ਜਾਈ
ਜਾਗ ਪਈ
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੰਗ ਲੈ ਕੇ
ਜਨਕ-ਪੁੱਤਰੀ
ਜਾਗ ਪਈਆਂ 
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਬਾਹਾਂ
ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ, ਚੁੰਨੀਆਂ, ਹਿਜਾਬ
ਜੀਨਾਂ, ਕੱਟੇ ਵਾਲ਼ ਜਾਂ
ਵਾਲ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਟੁੰਗੇ ਗੁਲਾਬ
ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲਕੇ ਕਿਹਾ
ਸੀਤਾ ਹੁਣ ਅਬਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਫਿਕਰਮੰਦ, ਬੇਚੈਨ ਹੈ
ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਾਵਣ
ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੀ ਘੜੀ 
ਮੂਰਛਤ ਸੂਰਮਗਤੀ ਲਈ
ਪਰਬਤਾਂ ਤੋਂ ਭਾਲਕੇ ਸੰਜੀਵਨੀ
ਪਰਤ ਆਵੇ ਪੌਣ-ਪੁÎੱਤਰ
ਥਾਂ-ਥਾਂ ਫਿਰਦੇ ਨੇ ''ਭਿਵੀਖਣ''
ਥਾਂ-ਥਾਂ ਫਿਰਦੇ ਨੇ ''ਧਰੋਹੀ''
ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲੰਕਾ
ਮੈਥੋਂ ਇÎੱਕ-ਰੰਗੀ ਨਾ ਹੋਈ
ਕੀ ਕਰੇ ਦਿÎੱਲੀ ਦਾ ਰਾਵਣ

ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਲਿਖਾਗਾਂ
ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਚਾਰਟਰ
ਰਾਜ-ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਨੇਮ
ਵਾਸ ਦੇ, ਆਵਾਸ ਦੇ, 
ਬਣਵਾਸ ਦੇ ਸੱਜਰੇ ਕਾਨੂੰਨ

ਸੱਭ ਤੋਂ ਉÎÎੱਤੇ ਲਿਖਾਂਗਾ
ਹਿੰਦ ਮੇਰੀ ਸੋਨ-ਲੰਕਾ
ਇÎੱਕ-ਰੰਗੀ, ਇÎੱਕ-ਰੰਗੀ, ਇÎੱਕ-ਰੰਗੀ
ਏਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ
ਕਹਿਣਗੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ
ਕਰਨਗੇ ਸਾਰੇ ਕਬੂਲ
ਤਹਿ ਹੋਏ

ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਦਰਜੇ
ਰੱਖਣੀ ਹੋਵਗੀ ਸਭ ਨੇ ਸੁਰਤ ਇÎੱਕੋ
ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ
ਦਰਜਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਰੰਗੀ
ਏਸ ਮਰਿਆਦਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰੇ
ਹੋਣਗੇ ਕੈਂਪਾਂ 'ਚ ਸਾਰੇ

ਲਿਖਾਂਗਾ, ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਾਂਗਾ
ਬਦਲ ਚੁੱਕੇ ਨੇ ਸਮੇਂ
ਦਸ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਦੋ-ਸਿਰੇ
ਰਾਜੇ ਦਾ ਵੇਲਾ
ਅÎੱਜ ਤੋਂ ਫਰਮਾਨ ਇਹ ਵੀ
ਰਾਜ-ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਹਿÎੱਸਾ

ਫੇਰ ਵੀ ਸੰਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ
ਸੀਤਾ ਹੁਣ ਅਬਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਪਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਕਦੇ ਵੀ ਪੌਣ-ਪੁੱਤਰ
-  ਜਸਪਾਲ ਜੱਸੀ